Seizoenswandeling Herfst 2017

Gerrit Haverkamp en Jan Zwienenberg namen ons op 10 oktober mee langs bomen en struiken in een wandeling vanaf de Wanne langs de vijver, het kantorenpark en door de wijk terug over het Korenpad.
Zij gaven uitleg over de verschillende bomen en struiken waar we langs kwamen. Welk soort boom / struik het was en zij vertelden ook allerlei bijzonderheden, die met close up's getoond worden.
 
In juni was er al eens een dergelijke wandeling gedaan en nu met de mooie herfstkleuren was het voor herhaling vatbaar. Het weer leek aanvankelijk niet mee te werken, maar nadat we even hadden gewacht, kwam de zon door de wolken piepen.
 

Afbeelding invoegen
Bij de foto's staat een verkorte versie van wat ons allemaal verteld is, geschreven door Gerrit Haverkamp.
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
De start van de wandeling vanuit het binnenplein van De Wanne.
We stonden even stil bij het Zegenkruid.

Detailfoto van het Zegenkruid.
Het eenjarige plantje is familie van de nachtschade-achtigen waartoe de aardappel
en de tomaat ook zijn ingedeeld.

Jan Zwienenberg laat een net uitgebloeide bloem zien.
Het nog kleine vruchtbeginsel groeit uit tot een rond vruchtje met veel zaadjes.
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
Klimop is een late bloeier en heeft steriele en fertiele scheuten.
Met de steriele scheuten (zonder bloemen) groeit de klimop in de lengte en de breedte. De fertiele brengen gelige bloemen en zwarte vruchten voort. De late bloei is bijzonder waardevol voor bijen, vlinders en andere insecten. Op de detailfoto rechts zit een wesp.

Afbeelding invoegen
Amerikaanse es (Fraxinus americana ‘Skyline’) in herfstkleur langs de Weerselosestraat nabij de rotonde.
Het zijn de vervangers van de Lindebomen die er vroeger stonden.

Hoe ontstaan herfstkleuren?
Bladeren van loofbomen bevatten chlorofyl (bladgroen).
Van de lente tot en met de herfst zorgt het bladgroen ervoor dat bomen met behulp van zonlicht, koolzuurgas en water allerlei complexe stoffen (o.a.zetmeel en suiker) vormen, waarbij zuurstof vrij komt. Bladgroen absorbeert alle zichtbare kleuren die aanwezig zijn in het zonlicht behalve groen.
Het groene licht wordt teruggekaatst, waardoor wij de bladeren als groen zien.
In het groeiseizoen wordt continu bladgroen aangemaakt en gebruikt, echter in het najaar neemt de lichtintensiteit af. De bomen maken hierdoor minder bladgroen aan.
Voordat de bladeren afsterven trekken de bomen het bladgroen dat nog aanwezig is terug uit de bladeren en slaan het op in de takken.
In de bladeren zijn nog andere pigment stoffen aanwezig, ze worden zichtbaar als het bladgroen verdwijnt.
Anthocyaan is rood van kleur, xantofyl is geel en caroteen oranje. Deze stoffen bepalen de herfstkleuren.

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
Geelbladige trompetboom (Catalpa bignonioides ‘Aurea’) op het schoolplein van de voormalige Hooibergschool.

De vruchten van de Geelbladige trompetboom.
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
Gewone  plataan op het schoolplein.

Het gelobde blad van de Gewone plataan.
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
De mannelijk katjes van de Hazelaar zijn in de herfst al zichtbaar, ze bloeien in het voorjaar.

Hazelaar met mannelijk katje

Eiken behoren tot de napjesdragers evenals de beuk en de Tamme kastanje.
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
Wilde kardianaalsmuts in rode herfsttooi en met vruchten.

Vruchttak Wilde kardianaalsmuts in herfstkleur

Het vruchtje van de Wilde kardianaalsmuts lijkt op een kardinaalsmuts.

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
Gele of eetbare kornoelje (Cornus mas) langs het Korenpad.

De ronde knoppen van Gele kornoelje zijn al zichtbaar, de spitse zijn de bladknoppen, de struik bloeit voor de bladontwikkeling vroeg in het voorjaar.

Hop, een sterke groeier.
 
Afbeelding invoegen
Kornoeljes met gele en rode takken (goed zichtbaar als het blad gevallen is) langs pad naar de vijver.
 

Afbeelding invoegen
Canadese kornoelje met gele twijgen en witte vruchten.


Afbeelding invoegen
Een gebroken Cornus-blad met een bijzonder kenmerk.
Als je de twee helften iets uit elkaar trekt  blijft de onderste helft hangen. 
Dit komt omdat Cornus elastische vaatbundels in de bladnerven heeft.
 
Afbeelding invoegen

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Vijvergedeelte langs Bornse beek.
Het IJsvogeltje vliegt hier regelmatig.

 
Afbeelding invoegen
Onder de grootbladige Witte moerbei langs Bornse beek.

Afbeelding invoegen
Links het blad van de Witte moerbei, rechts de grootbladige selectie die regelmatig als dakvorm in tuinen te zien is. 

Afbeelding invoegen
De entplaats van de grootbladige Witte moerbei wordt aangewezen.
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
Herfstkleuren op de begraafplaats gezien vanaf het Korenpad over de rondweg.
 
Afbeelding invoegen
Ratelpopulier, deze populier wordt zo genoemd omdat in de wind de bladeren sterk flapperen (ratelen) , door de lange bladstelen. 

Afbeelding invoegen
Detailfoto van het blad van de Ratelpopulier met golvende bladrand.

Afbeelding invoegen
Grijzige stam Ratelpopulier
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
Vruchten van de Gelderse roos, ooit tooiden bloemen het wapen van de hertogen van Gelre

De vruchten van de Gelderse roos worden in de winter graag gegeten door Pestvogels en veel minder door andere vogels.
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
De Zwarte els heeft zich al voorbereid op het voorjaar.

Mannelijk en vrouwelijke bloemen aan een tak met een paar elzenproppen.

De zaden uit de proppen van de els worden graag gegeten door vogels o.a. sijsjes.
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
Langs het pad achter de vijver en langs de Bornse beek.

Hetzelfde pad langs de vistrappen.
 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen

Links:
Een uit zaad opgeslagen Boswilg.
Wilgen zijn tweehuizig met eenslachtige bloemen, een plant is dus of vrouwelijk of mannelijk.
Bij de vistrap staat een mannelijke plant die vroeg in het voorjaar prachtig bloeit en dan ook volop bevlogen wordt door bijen en hommels.
De stamvoet van de Boswilg ziet er knoestig uit.

Rechts:
Jonge Mammoetboom (Sequoiadendron giganteum) bij de vistrap op de plek waar Boris is gevonden.
 
Afbeelding invoegen
De Kaneel esdoorn is een zeldzame boom met een prachtige kaneelbruine stam, die mooi afbladdert en daarom ook wel Papieresdoorn wordt genoemd.
Er staan twee exemplaren aan de Oostermaat. 

Afbeelding invoegen
Detailfoto van de stamvoet van de Kaneelesdoorn.

Afbeelding invoegen
Detailfoto van de stam van de Kaneelesdoorn.
 

Afbeelding invoegen
De Kaneelesdoorn heeft drietallig blad met uiteindelijk fraaie herfstkleuren.

 
Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
Persicaria amplexicaulis is een uitstekende drachtplant, bijen, hommels en vlinders zijn er veel op te vinden.
 
Afbeelding invoegen
Een bijna witbloeiende Persicaria amplexicaulis.
Vooral wespen vliegen er graag op. 

Afbeelding invoegen
Aan de Oostermaat staan (te) veel zuilbeuken

Afbeelding invoegen
Tepelgal van de beukengalmug aan onderzijde van een beukenblad.

Afbeelding invoegen
Een tweede zeldzame boom op de Oostermaat is de Japanse kurkboom,
Phellodendron japonicum.
De schors bestaat uit een laagje kurk.
 

Afbeelding invoegen
Aan het einde van de Oostermaat bij de Stroom-Eschlaan staat deze meidoorn, Crataegus lavelleei.
In de herfst zit de kroon vol met oranjerode vruchten tot diep in de winter.
In mei-juni bloeit deze boom wit, er vliegen dan veel bijen op.

Afbeelding invoegen
Opslag van de onderstam (Eenstijlige meidoorn) waarop Crataegus lavelleei geënt is. 
 
 
Afbeelding invoegen
Uitleg onder de Moseik. De boom staat als laatste eik bij de witte brug aan de Stroom-Eschlaan.
Alle andere eiken daar zijn Zomereiken.

Afbeelding invoegen
De bladknoppen van de Moseik zijn omgeven door lintvormige steunblaadjes.

Afbeelding invoegen
Het blad van de moseik is zeer variabel.

Afbeelding invoegen
Het napje van de Moseik heeft een mosachtige begroeiing.
 
 
Afbeelding invoegen
De Sleedoorn behoort tot het geslacht Prunus waartoe ook de pruim behoort, de afgebeelde plant staat bij het hek van het waterschap aan de Stroom-Eschlaan.
Zo zijn de huidige pruimenbomen afstammelingen van o.a. de oorspronkelijk wilde sleedoornstruiken in Europa.
 
Afbeelding invoegen

 
Afbeelding invoegen

Zuur en vooral wrang, dat is de allesoverheersende smaak van de Sleedoornvrucht. Zo wrang dat alles in je mond samentrekt en ruw en stroef aanvoelt. Niet zo vreemd dat een van de volksnamen voor dit gewas 'trekkebek' is.
 
Afbeelding invoegen
 
De kleine pruimpjes van de Sleedoorn zijn ongeveer 1 cm in doorsnee
In het sleedoornvruchtje is de pruimenpit te zien.
 
Afbeelding invoegen
Een aandachtig gehoor bij de Winterlinde.

Afbeelding invoegen
De winterlinde in het grasveld aan het Rogge.

Afbeelding invoegen
De vruchtjes met het schutblad liggen eigenlijk op de takken. Dit is kenmerkend voor de Winterlinde.
 
Afbeelding invoegen
Valse christusdoorn beladen met vruchten.
 

Afbeelding invoegen
Zoeken naar de zaden in de peul van de Valse christusdoorn.
 

Afbeelding invoegen
Valse christusdoorn behoort tot de familie van de vlinderbloemigen.
Bonen, erwten en kapucijners zijn ingedeeld in dezelfde familie.
De vruchten van deze familie heten peulvruchten.
 
Afbeelding invoegen
Gele zeepboom met vruchten.
De boom bloeit in juli-augustus, met kleine gele bloempje in grote pluimvormige bloeiwijzen.
Daarna vormen zich de ‘ballonnetjes’.

Afbeelding invoegen
Blaasvormige vruchten van de Gele zeepboom.

Afbeelding invoegen
De Amberboom in herfsttooi.

Afbeelding invoegen

Afbeelding invoegen
Sierappels bloeien in het voorjaar, in de herfst volgt de vruchtdracht.

De pitten in het klokhuis laten zien dat het een appel is.
 
Afbeelding invoegen
De Symphoricarpos kent ook soorten met rode bessen.

Afbeelding invoegen
De Sneeuwbes (Symphoricarpos) is een uitstekende drachtplant met onopvallende bloemen.

Afbeelding invoegen
 Sneeuwbessen met witte bessen.
 

Afbeelding invoegen
Sneeuwbes detail.
 

 
Afbeelding invoegen
Moeraseiken
 

Afbeelding invoegen
Mahoniestruik (Mahonia media ‘Winter Sun’) gaat in de herfst al bloeien.
Bovenin de struik zie je al de bloeiwijzen.

Afbeelding invoegen
Colchische esdoorn
 
 
 
Afbeelding invoegen
Blaasjesstruik

Afbeelding invoegen
Vruchten van de blaasjesstruik
 
 
 
Afbeelding invoegen
Platanen aan de Dorsvloer

De foto's zijn in groot formaat te zien in het fotoalbum "Seizoenswandeling oktober 2017".
Het is de bedoeling om in het voorjaar van 2018 opnieuw een seizoenswandeling te maken.